Hướng dẫn bồi thường bảo hiểm hàng hóa vận chuyển nội địa và xuất nhập khẩu PVI

Hàng hóa trên đường vận chuyển phải đối mặt với nhiều rủi ro: tai nạn phương tiện, ướt hàng, đổ vỡ, mất cắp, chìm tàu, rơi khi xếp dỡ. Bảo hiểm hàng hóa giúp chủ hàng không phải gánh toàn bộ thiệt hại, nhưng khác với nhiều loại bảo hiểm khác, việc bồi thường hàng hóa đòi hỏi chủ hàng hành động đúng ngay tại thời điểm nhận hàng. Bài viết này hướng dẫn quy trình bồi thường bảo hiểm hàng hóa vận chuyển nội địa và xuất nhập khẩu tại PVI.

Phạm vi bảo hiểm: khi nào được bồi thường?

Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển nội địa bảo vệ hàng hóa di chuyển bằng đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa hoặc đường hàng không trong lãnh thổ Việt Nam. Rủi ro thường được bảo hiểm gồm cháy nổ, phương tiện bị đâm va, lật đổ, mắc cạn, chìm đắm, cầu cống sập, và tùy điều kiện mua thêm có thể mở rộng sang mất cắp, mất nguyên kiện, hư hỏng do nước mưa.

Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu thường áp dụng theo các điều kiện tiêu chuẩn quốc tế của Viện những người bảo hiểm London (ICC):

• Điều kiện A: phạm vi rộng nhất, bảo hiểm mọi rủi ro gây mất mát, hư hỏng cho hàng hóa trừ các điểm loại trừ.
• Điều kiện B: bảo hiểm các rủi ro được liệt kê, như cháy nổ, mắc cạn, chìm, lật, đâm va, động đất, nước biển hoặc nước sông tràn vào phương tiện, tổn thất chung, hàng rơi khỏi tàu khi xếp dỡ.
• Điều kiện C: phạm vi hẹp nhất, chủ yếu các tai nạn lớn của phương tiện vận chuyển.

Các trường hợp thường bị loại trừ: hao hụt tự nhiên về trọng lượng, khối lượng; bao bì không đầy đủ hoặc không phù hợp; nội tỳ hoặc bản chất của hàng hóa; chậm trễ giao hàng; hành vi cố ý của người được bảo hiểm; người vận chuyển mất khả năng tài chính; chiến tranh, đình công (trừ khi mua điều khoản bổ sung).

Các bước xử lý khi phát hiện tổn thất

1. Kiểm tra hàng ngay khi nhận. Đối chiếu số kiện, ký mã hiệu, tình trạng bao bì, niêm phong container hoặc xe. Phát hiện bất thường thì ghi rõ trên biên bản giao nhận, phiếu giao hàng hoặc vận đơn, không ký nhận “hàng nguyên vẹn”.
2. Hạn chế tổn thất. Tách riêng hàng hư hỏng, che chắn, phơi khô, chuyển kho phù hợp để thiệt hại không lan rộng.
3. Thông báo ngay cho PVI. Gọi tổng đài 1900 54 54 58 hoặc đại lý quản lý hợp đồng, sau đó gửi thông báo tổn thất bằng văn bản kèm số giấy chứng nhận bảo hiểm, thông tin lô hàng, tình trạng sơ bộ.
4. Yêu cầu giám định. PVI chỉ định giám định viên hoặc đại lý giám định tại nơi nhận hàng (với hàng nhập khẩu, đại lý giám định thường được ghi trên giấy chứng nhận bảo hiểm).
5. Bảo lưu quyền khiếu nại với người vận chuyển. Gửi thư khiếu nại hoặc thư dự kháng cho hãng tàu, hãng hàng không, đơn vị vận tải, cảng, kho trong thời hạn quy định. Đây là điều kiện để PVI thực hiện quyền đòi bồi hoàn sau khi bồi thường cho bạn.
6. Nộp hồ sơ yêu cầu bồi thường. Tổng hợp đầy đủ chứng từ theo danh sách bên dưới và gửi cho PVI.
7. Nhận bồi thường và ký văn bản thế quyền. Sau khi thống nhất số tiền, PVI thanh toán và chủ hàng ký văn bản chuyển quyền đòi bồi thường đối với bên có lỗi sang PVI.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Với hàng xuất nhập khẩu, chứng từ bằng tiếng nước ngoài nên kèm bản dịch khi được yêu cầu. Số liệu trên các chứng từ cần khớp nhau.

Thời hạn thông báo và thời hạn giải quyết

Đối với hàng hóa, có hai loại thời hạn cần lưu ý. Thứ nhất là thời hạn với người vận chuyển: theo các công ước và luật hàng hải, tổn thất không nhìn thấy bên ngoài thường phải được thông báo trong vài ngày kể từ khi nhận hàng, còn tổn thất rõ ràng phải ghi nhận ngay khi giao nhận. Quá hạn có thể bị giảm trừ bồi thường.

Thứ hai là thời hạn với doanh nghiệp bảo hiểm. Theo quy định chung của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022, thời hạn yêu cầu bồi thường là một năm kể từ ngày xảy ra sự kiện bảo hiểm, không tính thời gian xảy ra sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Doanh nghiệp bảo hiểm giải quyết bồi thường trong thời hạn thỏa thuận; nếu không có thỏa thuận thì trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, và phải nêu rõ lý do bằng văn bản nếu từ chối.

Lưu ý để được bồi thường nhanh

• Mua bảo hiểm trước khi hàng rời kho và đúng hành trình; hàng đã khởi hành mới mua thường không được chấp nhận.
• Khai đúng giá trị hàng hóa (với hàng xuất nhập khẩu thường là giá CIF cộng thêm tỷ lệ lãi dự tính) để tránh bảo hiểm dưới giá trị.
• Đóng gói phù hợp với tính chất hàng và phương thức vận chuyển; bao bì không đạt chuẩn là lý do loại trừ phổ biến.
• Chụp ảnh khi đóng hàng và khi nhận hàng, đặc biệt số niêm phong container, tình trạng bao bì.
• Không ký nhận “hàng tốt” khi chưa kiểm tra; ghi chú bảo lưu nếu không kịp kiểm đếm.
• Gửi khiếu nại người vận chuyển đúng hạn và lưu bằng chứng đã gửi.

Liên hệ đại lý PVI để được hỗ trợ

Bồi thường hàng hóa nhanh hay chậm phụ thuộc phần lớn vào những gì chủ hàng làm trong vài giờ đầu sau khi phát hiện tổn thất. Khi gặp sự cố, hãy thông báo ngay cho PVI qua tổng đài 1900 54 54 58, đồng thời gọi đại lý bảo hiểm PVI qua hotline 0902 820 003 để được hướng dẫn lập biên bản, liên hệ giám định và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ lần nộp đầu tiên.